الميرزا عبد الله أفندي الأصبهاني ( مترجم : ساعدي )
21
رياض العلماء و حياض الفضلاء ( فارسي )
پس از شرف الدّين بودهاند - نقل كرده است و اين كتاب در دو نسخه تدوين شده است . يكى از آنها كه اضافاتى بر ديگرى دارد از كنز الفوائد كراجكى و از كتاب ما نزل من القرآن فى اهل البيت عليهم السّلام محمد بن عباس معروف به ابن حجام كه از ثقات بوده ، روايت كرده است . مؤلف گويد ، استاد استناد در آغاز بحار الانوار « 1 » مىنويسد : سيد فاضل عالم زكى شرف الدّين على حسينى استرآبادى - كه در نجف اشرف مىزيسته و مؤلف كتاب الغروية فى شرح الجعفرية است - از شاگردان شيخ اجل نور الدّين على بن عبد العالى كركى بوده است ، و حد اكثر مطالب كتاب آيات باهره را از تفسير شيخ جليل محمد بن عباس بن على بن مروان بن مهيار ، استفاده كرده است . بار ديگر استاد استناد در فصل دوم بحار « 2 » مىنويسد : گروهى از متأخران از آن كتاب روايت كردهاند درعينحال در رديف ديگر از كتابها قرار نگرفته است . من خود نسخهاى از آن كتاب را در تبريز ديدهام كه در آن از ابن شهرآشوب ؛ سيد مرتضى ، شيخ طوسى ، شيخ مفيد و شيخ حسن بن ابى الحسن ديلمى و امثال ايشان روايت كرده است . بنابراين كتاب آيات باهره از آثار كراجكى نمىباشد « 3 » . سيد ابو على شرفشاه بن عبد المطلب بن جعفر حسينى افطسى اصفهانى منتجب الدّين « 4 » گويد : وى عالمى فاضل و نسابه بود .
--> ( 1 ) - بحار الانوار ، ج 1 ، ص 13 . ( 2 ) - همان كتاب ، ج 1 ، ص 42 . ( 3 ) - تأويل الآيات الظاهرة فى فضائل العترة الطاهرة مؤلف در نوشتن اين كتاب از كنز الفوائد كراجكى ، و ما نزل عن القرآن فى اهل البيت عليهم السّلام ابن حجام ( محمد بن عباس ) و از كشف الغمه ابو الحسن على بن عيسى اربلى بهره برده است . برخى در انتساب اين كتاب به استرآبادى خلاف كردهاند ، اما بسيارى از محققان چون علامه مجلسى ، افندى ، آقابزرگ طهرانى آن را نوشتهء استرآبادى دانسته و دلايلى اقامه كردهاند . - م . ( 4 ) - فهرست منتجب الدّين ، ص 95 ؛ امل الآمل ، ج 2 ، ص 131 .